Status Zelfstandigenwet
Donderdag 1 oktober 2026 is de internetconsultatie van start gegaan voor de nieuwe Zelfstandigenwet. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2028 (streefdatum).
Met de Zelfstandigenwet worden twee toetsen ingevoerd: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets. Als aan deze twee toetsen wordt voldaan dan is er in ieder geval geen sprake van gezag en kan de zzp’er daadwerkelijk als zelfstandige werken.
Als niet voldoen wordt aan één toets of beide toetsen dan is niet meteen sprake van een arbeidsovereenkomst, alleen dan is er geen zekerheid dat de zzp’er als zelfstandige kan werken op basis van de Zelfstandigenwet. Dit moet dan worden beoordeeld aan de hand van de huidige regels.
Zelfstandigentoets
De zelfstandigentoets kijkt naar de persoon van de zelfstandige en hoe hij/zij zich in het economisch verkeer gedraagt.
(1) De zelfstandige voldoet aan de basisvoorwaarden om als zelfstandige te kunnen werken:
- KVK- inschrijving
- Btw-nummer
- Aparte rekening voor zakelijke transacties
- Is zelf verantwoordelijk voor de facturatie (mag door een ander worden uitgevoerd)
- Hanteert een betalingstermijn voor klanten en opdrachtgevers
- Verricht zelf betalingen aan derden en kan aangesproken worden op te late betaling.
(2) Meerdere opdrachtgevers: de zelfstandige heeft in het lopende kalender jaar en het vorige kalenderjaar in totaal ten minste drie verschillende opdrachtgevers of klanten gehad.
(3) De zelfstandige besteedt jaarlijks een x-bedrag aan voorzieningen tegen risico’s die horen bij het werken als zelfstandig ondernemer. De volgende voorzieningen tellen hierbij (mogelijk) mee:
- Een verzekering voor (langdurige) arbeidsongeschiktheid
- Voorziening voor (kortdurende) ziekte
- Een pensioenvoorziening of pensioensparen in tweede of derde pijler
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
- Bedrijfsschadeverzekering
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering
- Rechtsbijstandverzekering voor bedrijven.
Werkrelatietoets
De werkrelatietoets ziet op de vrijheid van een zelfstandige (diens onafhankelijkheid, en dus ontbreken van ‘gezag’) binnen een opdracht.
(1) Beide partijen hebben de wil om te werken buiten een arbeidsovereenkomst.
(2) De zelfstandige is vrij om te bepalen hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd. De opdrachtgever mag wel instructies geven.
(3) De zelfstandige is vrij om te bepalen op welke tijden en op welke locatie de werkzaamheden worden uitgevoerd. Er zijn twee uitzonderingen hierbij:
- Locatiegebonden werk: werk dat fysiek nergens anders kan.
- Tijdsgebonden werk: werk dat alleen op bepaalde momenten mogelijk is.
(4) De zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico.
- De werkende kan economische baten genieten.
- De werkende loopt financiële risico’s bij verrichte arbeid
Praktische tips
Hoewel het wetsvoorstel geen geldend recht is, kan het wel als voorbereidingskader dienen.
- Breng zzp-inzet in kaart.
- Beoordeel niet alleen het contract, maar ook de praktijk of sprake is van een (verhoogd) risico op het bestaan van een arbeidsovereenkomst (risico-inventarisatie).
- Beoordeel of de wijze van samenwerken en/of het contract moet worden aangepast dan wel biedt en arbeidsovereenkomst aan.